การแต่งกาพย์ฉบัง 16

กาพย์ฉบัง16

กาพย์ฉบัง ได้ชื่อว่าฉบัง ๑๖ เพราะ ๑ บท มี ๑๖ พยางค์ หนึ่งบทมีสามวรรค

วรรคที่หนึ่ง หกพยางค์ วรรคที่สองมีสี่พยางค์ และวรรคที่สามเป็นวรรคสุดท้ายมีหกพยางค์ รวมเป็นสิบหกพยางค์
การวางคณะให้สังเกตแผนผัง จะเห็นบรรทัดที่หนึ่งมีสองวรรค และบรรทัด

ที่สองมี ๑ วรรค วางเช่นนี้ต่อไปเรื่อย ๆ
สัมผัสระหว่างวรรค ในหนึ่งบทมีคู่สัมผัสเพียงคู่เดียว คือพยางค์สุดท้ายของวรรคที่หนึ่งสัมผัสกับ
พยางค์สุดท้ายของวรรคที่ สอง(หากยังไม่เข้าใจเรื่องคำสัมผัส คลิกที่วงเล็บนี้เพื่อเรียนรู้เรื่องสัมผัส)

ตัวอย่าง

ทองหยิบจับจีบสีเหลือง                      บอกความรุ่งเรือง

ชี้ชัดวัฒนธรรม

สัมผัสระหว่างบท
เมื่อแต่งมากกว่า ๑ บทต้องมีสัมผัสระหว่างบท พยางค์สุดท้ายของบทต้น สัมผัสกับพยางค์สุดท้ายของวรรคที่สองของบทถัดไป
ตัวอย่าง

ทองหยิบจับจีบสีเหลือง                      บอกความรุ่งเรือง

ชี้ชัดวัฒนธรรม

อย่าให้เหลือเพียงทรงจำ                       คุณค่าเหลือล้ำ

แนะนำขนมของไทย

การเลือกใช้คำ
            กาพย์ฉบัง ๑๖ นิยมใช้คำเป็นคู่ คือ
๐๐/๐๐/๐๐     ๐๐/๐๐
๐๐/๐๐/๐๐
เช่น
กระเทือน / กระทบ / กระแทก     ใช่ตก/ใช่แตก
แต่แทรก/รู้สึก/ในทรวง

หม้อแกง/ จัดแบ่ง/ ลงจาน       รสมัน /หอมหวาน

ท้องพาล/ กู่ร้อง/ จ้องหา

เพียงเพื่อ/ ลิ้มรส/ โอชา            เพียงสัก /ครั้งครา

ก็พา/ ติดพ้อง /ต้องใจ

ตัวอย่างคำประพันธ์

 

ฉบังสิบหกความหมาย                        หนึ่งบทเรียงราย

นับได้สิบหกพยางค์

สัมผัสชัดเจนขออ้าง                เพื่อเป็นแนวทาง

ให้หนูได้คิดคำนึง

พยางค์สุดท้ายวรรคหนึ่ง         สัมผัสรัดตรึง

สุดท้ายวรรคสองต้องจำ

สุดท้ายวรรคสามงามขำ          ร้อยรัดจัดทำ

สัมผัสรัดบทต่อไป

บทหนึ่งกับสองว่องไว                        จงจำนำไป

เรียงถ้อยร้อยกาพย์ฉบัง

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

รองเท้าปลา รองเท้าแฟชั่น ที่กำลังฮิต เอ่อ มันฮิตจริงป่าวเนี๊ยะ

ชุดเครื่องนอนโตโต้ ลดราคาประจำปี

วิธีเชื่อมโดเมนกับ Google Cloud